Erasmus Universiteit Rotterdam [ Erasmus University home page | Dept. of Philosophy home page ]

Onderdelen rechtsfilosofie 2000-2001

Op deze pagina vindt U informatie over de onderdelen rechtsfilosofie in het cursusjaar 2000-2001 die worden aangeboden vanuit de Faculteit der Wijsbegeerte.

Hegel's Rechtsfilosofie

Literatuur: G.W.F. Hegel, Grundlinien der Philosophie des Rechts. Verschillende edities beschikbaar, alsook (Engelse) vertaling.
Begeleidende literatuur nader bekend te maken.
Toelichting: De titel 'Rechtsfilosofie' is wellicht enigszins misleidend: dit werk vormt de belangrijkste uiteenzetting van Hegels opvattingen over vrijheid, moraal en zedelijkheid ('het goede leven'). Staat en maatschappelijke instituties verschijnen bij hem niet als negatieve, of externe voorwaarden voor autonomie, maar als instanties die deze autonomie bevorderen en ondersteunen. De verwerkelijking van liberale beginselen, zoals grondrechten, is slechts denkbaar als de verwerkelijking van een moderne vorm van 'zedelijkheid', ofwel goed leven. Mede door zulke controversiČle opvattingen neemt Hegels Rechtsfilosofie een vooraanstaande plaats in, zowel in de traditie van de politieke filosofie als in die van de ethiek. Dit geldt zowel voor de ontwikkeling in politieke filosofie en ethiek waarop Hegels theorie een reactie vormt - die van Rousseau, Kant, en Fichte - als voor hedendaagse discussies - denk aan de 'deugdethiek', en aan de discussie tussen 'liberalen' en 'communitaristen'. Elementen uit die eerste ontwikkeling, zoals bijvoorbeeld Kant's Grundlegung, komen aan de orde in de colleges Geschiedenis van de filosofie; de hedendaagse discussies worden hernomen in de doctoraalcolleges Politieke ethiek: overheidsbeleid.

Deze cursus wordt aangeboden in het tweede trimester, en vormt onderdeel van het programma in de doctoraal 1 fase.

Politiek ethiek: overheidsbeleid

Basisliteratuur: Will Kymlicka, Wayne Norman (eds.), Citizenship in diverse societies. Oxford university press 2000.
Toelichting: Deze cursus gaat in op de actuele politieke betekenis van inzichten uit de hedendaagse politieke filosofie. Die inzichten betreffen zowel de aard van de hedendaagse samenleving, als die van overheid en burger. De hedendaagse samenleving kenmerkt zich bijvoorbeeld door multiculturaliteit, en de hedendaagse burger door de 'aanvechtbaarheid' of fragiliteit van haar morele subjectiviteit en rechtssubjectiviteit. Zulke kenmerken maken reflectie op de uitgangspunten van democratie, rechtsstaat en overheidsbeleid wenselijk. Aandacht zal worden besteed aan onderwerpen als: de vormgeving van democratisch overleg; de politieke en beleidsmatige betekenis van gelijkheid en verschil, mogelijkheden en verantwoordelijkheden van hedendaags burgerschap; de implicaties van sociale diversiteit en pluraliteit voor overheidsbeleid. Deze kwesties zullen worden verbonden met de actuele discussies over het belang van milieu, arbeid, burgerschap, immigratie, het nieuwe Europa, en zo meer.

Deze cursus wordt aangeboden in het tweede semester, en vormt tevens onderdeel van het doctoraalprogramma Ethiek.

Gezag en recht: moderne en postmoderne perspectieven

Law necessarily claims authority. Without such a claim, a legal norm would be no more than a request ('would you like to sit down?'), an exhortation ('sit down if you like'), or a mere command ('sit down!'). But where does law's claim to authority derive from? How do we negotiate this claim? What sort of norms or considerations do we need for such negotiation? In this course, such questions will be discussed with special reference to constitutional judgment. Theoretical approaches to this matter, which include issues of judicial discretion, legal principles, and the fundamentals of the juridical-constitutional order, will be connected to a special case study, namely the constitutional crisis that arose after the American presidential elections. Authors to be discussed include Carl Schmitt, Giorgio Agamben, H.L.A. Hart, Ronald Dworkin, Stanley Fish, Bonnie Honig and Jacques
Derrida.

Literatuur: Zie Engelse webpagina van deze cursus.

Deze cursus wordt aangeboden in het tweede semester, en wordt bij voldoende belangstelling gegeven in het Engels.
 

U kunt ook terug naar: